آیا عربستان به وعده خود مبنی بر تولید 15 میلیون بشکه نفت عمل می کند؟


در حالی که گروه اوپک پلاس در حال آماده شدن برای احیای کامل تولید منجمد در پایان ماه آینده است، تحلیلگران و بازار نفت به دنبال پاسخی برای سوال میلیون دلاری هستند که در هاله ای از ابهام قرار دارد. عربستان واقعا چقدر نفت می تواند تولید کند و چقدر مایل است از ظرفیت مازاد تولید خود استفاده کند؟

بسیاری از تحلیلگران می گویند بعید است که عربستان سعودی و امارات متحده عربی مایل به استفاده از ظرفیت مازاد تولید خود باشند، صرف نظر از اینکه آمریکا چقدر برای تولید نفت بیشتر فشار می آورد. ظرفیت تولید مازاد جهانی تأثیر شوک های عرضه را افزایش خواهد داد.

اما معمای ظرفیت واقعی تولید نفت عربستان سعودی ده ها سال است که منتظر فاش شدن است.

پس از سفر جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا به خاورمیانه، مقامات آمریکایی ابراز امیدواری کردند که سعودی ها و سایر تولیدکنندگان خاورمیانه گام های بیشتری برای افزایش تولید بردارند. آموس هوخشتاین، مقام ارشد وزارت امور خارجه آمریکا در امور انرژی بین‌الملل در گفت‌وگو با شبکه سی‌بی‌اس بدون توضیح گفت: تولید بیش از حد انرژی وجود دارد. جا برای افزایش تولید نفت وجود دارد.

در سال 2005، زمانی که حجم زیادی از تولید نفت بازارهای نفت را پوشش می داد، خود عربستان سعودی تایید کرد که می تواند روزانه 15 میلیون بشکه نفت برای چندین دهه تولید کند.

عربستان ظرفیت تولید بیش از 13 میلیون بشکه در روز را ندارد

اما آخرین اطلاعات از عربستان سعودی این است که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی در اوایل ماه جاری اعلام کرد: این کشور پتانسیل زیادی برای افزایش تولید بیش از 13 میلیون بشکه در روز دارد که در سال 2027 وعده داده بود. من آن را ندارم.

ولیعهد عربستان در نشستی در جده که رئیس جمهور آمریکا نیز در آن حضور داشت، گفت: عربستان نقش خود را در این امر ایفا خواهد کرد. وی از افزایش ظرفیت تولید به 13 میلیون بشکه در روز خبر داد و پس از آن عربستان ظرفیت افزایش تولید را نخواهد داشت.

به گفته وائل مهدی، تحلیلگر مالی، می توان این استدلال را مطرح کرد که عربستان سعودی می گوید می تواند 15 میلیون بشکه در روز نفت تولید کند تا نگرانی های بازار و مهمتر از آن نگرانی های داخلی در مورد افزایش تولید جهانی و کاهش تولید آرامکو عربستان کاهش یابد. در سال 2008، آرامکو عربستان مجبور شد در برابر ادعاهایی مبنی بر اینکه بحران نفت ناشی از کمبود ظرفیت تولید مازاد اوپک است، از خود دفاع کند. در همین راستا، این شرکت اعلام کرد که می تواند ظرفیت تولید خود را افزایش دهد و تا پایان سال 2009 حدود 12.5 میلیون بشکه نفت در روز تولید کند که بسیار بالاتر از سطح تولید فعلی آرامکو است. آرامکو گفت در صورت نیاز بازار، می تواند ظرفیت تولید خود را به 15 میلیون بشکه در روز افزایش دهد.

در آن زمان، علی نعیمی، وزیر نفت عربستان سعودی، گفت آرامکو می تواند با افزایش تولید در میادین نفتی خود، روزانه 15 میلیون بشکه نفت تولید کند. اما عربستان سعودی بعداً این ادعا را پس گرفت و اعلام کرد که این تنها یک سناریوی پیشنهادی است و نه یک برنامه واقعی. برنامه های افزایش تولید در میادین خریص و الشیبه به نتیجه رسید، اما به جای افزایش تولید کلی عربستان، ظرفیت تولید این کشور را 12 میلیون بشکه در روز حفظ کرد.

با توجه به کاهش تولید در سایر میادین، تنها میادین زلوف و صفانیه باقی مانده است که می تواند تولید عربستان را به 13 میلیون بشکه در روز برساند.

عربستان سعودی اکنون می گوید ظرفیت تولید این کشور به 13 میلیون بشکه در روز محدود شده است. اما حتی نمی گوید الان چنین ظرفیتی دارد و می گوید ممکن است در آینده نزدیک چنین ظرفیت تولیدی داشته باشد. از میان این دو ادعای مجزا، این سناریو محتمل تر از این باور است که آرامکو می تواند 15 میلیون بشکه در روز نفت تولید کند.

به گفته مهدی، امکانات آرامکو به این شرکت اجازه می دهد تا روزانه 15 میلیون بشکه نفت تولید کند. البته این به معنای حداکثر ظرفیت تولید پایدار در این سطح نیست و تنها به ظرفیتی اشاره دارد که می تواند به چنین ظرفیت تولیدی دست یابد، اما لزوماً نرخ تولید روزانه نخواهد بود.

ظرفیت مازاد تولید اوپک چقدر است؟

برآوردها از ظرفیت مازاد تولید اوپک متفاوت است. بر اساس گزارش آژانس بین المللی انرژی، اداره اطلاعات انرژی آمریکا و اوپک، ظرفیت مازاد تولید این گروه سه میلیون بشکه در روز است. با این حال، برخی از تحلیلگران معتقدند که اوپک بیش از یک میلیون بشکه در روز ظرفیت مازاد تولید ندارد.

بر اساس توافق اوپک پلاس، هدف تولید نفت عربستان سعودی 11.004 میلیون بشکه در روز در ماه اوت است. این کشور به ندرت به این سطح از بهره وری می رسد و این میزان بهره وری زیاد دوام نمی آورد. بنابراین، مطمئن نیست که سعودی ها ظرفیت تولید 11 میلیون بشکه در روز را به صورت پایدار داشته باشند. مشخص نیست اگر عربستان بخواهد می تواند به سرعت تولید خود را به 12 میلیون بشکه در روز افزایش دهد. اما عربستان سعودی می تواند با خروج از ذخایر نفتی خود و کاهش مصرف نفت تولید شده توسط نیروگاه های انرژی داخلی، عرضه بازار را افزایش دهد.

منابع صنعتی اخیراً به Energy Intelligence گفته اند که عربستان سعودی انتظار دارد تا سال 2030 با کاهش استفاده از نفت برای تولید برق و استفاده از سوخت های فسیلی، گاز طبیعی و انرژی های تجدیدپذیر، روزانه یک میلیون بشکه نفت را برای صادرات کاهش دهد. این کشور در حال حاضر 51 درصد برق خود را از نفت و 49 درصد از گاز طبیعی تولید می کند. عربستان سعودی قصد دارد تا سال 2030 سهم انرژی های تجدیدپذیر و گاز در تولید برق را به 50 درصد افزایش دهد.

به گفته اویل پرایس، این برای بلندمدت است. در کوتاه مدت، بعید است که عربستان سعودی به طور کامل از ظرفیت تولید مازاد خود استفاده کند. حتی اگر ظرفیت مازاد تولید جهانی کاهش یافته باشد، در ماه‌های آتی ضروری خواهد بود زیرا تأثیر کامل تحریم اتحادیه اروپا بر نفت روسیه که تا پایان سال 2022 ادامه دارد، با وجود ترس از رکود هنوز احساس نشده است.

منبع: ایسنا